Uszanka

W pierwszej scenie filmu Polowanie na Czerwony Październik (1990), Sean Connery jako dowódca radzieckiego atomowego okrętu podwodnego nowej generacji, ma na sobie piękny dwurzędowy płaszcz i imponujące nakrycie głowy. Tym nakryciem głowy jest uszanka – futrzana czapka, charakterystyczna dla zimowego umundurowania armii ZSRR, stosowana we wszystkich rodzajach sił zbrojnych. Uszanka (zwana też czasami niepoprawnie – uszatką) to chyba najcieplejsze męskie nakrycie głowy, w dodatku bardzo szykowne (można je nosić nawet do eleganckiej dyplomatki), praktyczne (opuszczane nauszniki) i po prostu piękne. Odnoszę jednak wrażenie, że jest trochę pogardzane przez część mężczyzn w Polsce, doszedłem zatem do wniosku, że warto pokusić się o przywrócenie mu należnego miejsca wśród męskich dodatków z klasą.

Pogarda, o której wspomniałem ma swoje źródła w pejoratywnych skojarzeniach, które uszance towarzyszą. Takich skojarzeń jest sporo, ale najważniejszą rolę odgrywają trzy z nich: (1) Rosja i armia rosyjska, (2) pijany, nieokrzesany wieśniak i (3) stan wojenny. Nie będę się nad nimi rozwodził, gdyż moim celem jest zainteresowanie szanownych czytelników tym nakryciem głowy, a nie zniechęcanie do niego. Jednak nie mogę nie zamieścić kilku zdjęć z wymienionymi skojarzeniami związanych.

Uszanki żołnierzy armii ZSRR były wykonane ze sztucznego futra natomiast oficerskie – z naturalnego. Fot. de.wikipedia.org

Fot. wyborcza.pl

Stan wojenny 1981: żołnierze grzejący się przy koksowniku. Fot. wyborcza.pl

Uszanka była ulubionym nakryciem głowy Krzysztofa Kononowicza – kandydata na prezydenta Białegostoku w wyborach w roku 2006. Fot. spojnia.net

Uszanka (ros. ушанкаwywodzi się z Rosji, ale Rosjanie prawdopodobnie zapożyczyli ten rodzaj nakrycia głowy od Mongołów podczas średniowiecznej mongolskiej inwazji na Ruś Kijowską. W każdym razie uszanka tak bardzo kojarzona jest z Rosją, że jej angielska nazwa brzmi… ushanka hat. W Rosji i krajach postsowieckich jest najpowszechniejszym zimowym nakryciem głowy. Ale, o czym mało kto wie, jest popularna także w północnych rejonach Stanów Zjednoczonych i w Kanadzie. Także w Finlandii jest chętnie noszona podczas siarczystych mrozów oraz jest częścią zimowego umundurowania wojskowego.

Prezydent USA Gerald Ford, sekretarz stanu Henry Kissinger i kilka innych osób w uszankach. Fot. kcmeesha.com

Uszanki z naturalnego futra były w przeszłości bardzo drogie (i ciągle jeszcze są), więc w miastach byłego ZSRR grasowały gangi wyspecjalizowane w ich kradzeniu. Po prostu zrywano je z głów przechodniów, co było metodą prostą i skuteczną. Szczególnie, że gangi współpracowały z milicją, więc uszanka raz zerwana z głowy – przepadała na zawsze. Jako ciekawostkę mogę dodać, że członkiem takiego gangu działającego w Kijowie, był w młodości Wiktor Janukowycz, późniejszy prezydent Ukrainy. Ciekawa sprawa: źle zaczynał i źle skończył.

Cechą charakterystyczną uszanki są nauszniki, które mogą być opuszczane i chronić uszy, albo mogą być uniesione do góry i związane ze sobą, tworząc charakterystyczne futrzane boki czapki. Ciekawe, że w Rosji (a takie podejście przenosi się też na inne kraje), opuszczanie nauszników jest uważane za niemęskie. Prawdziwy twardziel marznie w uszy, ale nauszników nie opuści. Zaś rozwiązane nauszniki pozostające poza kontrolą (np. jeden opuszczony a drugi częściowo uniesiony) , uchodzą za synonim obciachu. Jeśli ktoś ma być przedstawiony w złym świetle, to najlepiej jeśli nauszniki jego uszanki będą w całkowitym nieładzie.

Uszanka wojskowa (widoczny ślad po zdjętym emblemacie) w wydaniu przaśno-wiejskim. Fot. speak-russian.cie.ru

Macho z siekierą. Fot. wisegeek.com

Wydaje się, że uwagi o niemęskości opuszczonych nauszników nie dotyczą Chin, gdzie uszanki są bardzo popularne i maja swoją długą tradycję. Jeśli obejrzy się ofertę Aliexpress to łatwo zauważyć, że większość prezentowanych tam uszanek, ma upuszczone nauszniki.

Fot. aliexpress.com

Elegancka i stylowa uszanka powinna być uszyta z naturalnego futra. Najczęściej używa się w tym celu futra króliczego, nieco rzadziej futra piżmaków lub lisów, a także owiec. Ale tu pojawia się kłopot, bowiem wiele osób potępia wykorzystywanie skór zwierząt do szycia odzieży lub dodatków. To jest zresztą problem ciekawy sam w sobie, bowiem na ogół osoby te noszą skórzane buty, skórzane rękawiczki, portfele, torebki itp, ale skórzane czapki lub kołnierze uważają za naganne, zaś damskie futra to już według nich – zło wcielone. Ot, taka hipokryzja. Podobne podejście można też zauważyć wśród obrońców praw zwierząt; zabiegają oni o prawa psów, kotów, zwierząt futerkowych czy koni, ale pozostają obojętni na los krów czy świń, zaś takie miłe zwierzątka jak komary, kleszcze czy pchły, są skłonni bezlitośnie eksterminować. To już nawet nie jest hipokryzja – to jest rasizm.

Zaś wracając do uszanek trzeba zauważyć, że ich noszenie, przy tylu negatywnych stereotypach, jest aktem odwagi. Z drugiej strony zimy mamy coraz łagodniejsze i bardzo ciepłe nakrycia głowy rzadko są przydatne. Jak jednak wiadomo klimat naszej planety ma charakter cykliczny i po obecnym okresie ocieplenia niewątpliwie nadejdzie okres ochłodzenia, a wtedy uszanki być może wrócą do łask. Nie miałbym nic przeciwko temu.

Fot. firma.luka-pelli.pl

Fot. jetlagviajes.com

Fot. nytimes.com

Fot. firma.luka-pelli.pl

Wpis zacząłem od efektownego zdjęcia Seana Connery’ego z filmu Polowanie na Czerwony Październik, zakończę go równie efektownym zdjęciem Arnolda Schwarzeneggera z filmu Czerwona gorączka (1988). Uszanka Arnolda jest nakryciem głowy oficera moskiewskiej milicji.

Fot. coub.com

Tags:

21 komentarzy

  1. Michaił 12/12/2016
    • Jan Adamski 12/12/2016
  2. A.Pienio 12/12/2016
  3. Mad 12/12/2016
  4. Chris 12/12/2016
  5. Czarek 12/12/2016
    • Jan Adamski 12/12/2016
  6. Łukasz Łoziński 13/12/2016
  7. KarloS 13/12/2016
  8. taxus 13/12/2016
    • Jan Adamski 14/12/2016
      • taxus 15/12/2016
        • Jan Adamski 15/12/2016
          • taxus 15/12/2016
  9. Miro 14/12/2016
  10. Blog Ozonee 14/12/2016
    • taxus 15/12/2016
  11. Grzegorz 15/12/2016
  12. Chris 15/12/2016
    • Jan Adamski 15/12/2016
  13. Michał 15/12/2016

Zostaw komentarz