Dzięcioły korzystające z mojego karmnika

Dzięcioły

O skonstruowanym przeze mnie karmniku dla dzięciołów pisałem już wielokrotnie zatem przypomnę tylko krótko, że jest to nieduży pieniek z nawierconymi otworami o głębokości kilku centymetrów. W te otwory wkładam pokarm, który stanowią mielone orzechy z dodatkiem smalcu stanowiącego lepiszcze. Dzięcioły korzystające z mojego karmnika to głównie dzięcioły duże, które są u nas najliczniejszymi reprezentantami rodziny dzięciołowatych. Ocenia się, że populacja dzięciołów dużych w Polsce liczy około miliona par. Ponadto odwiedzają mnie także dzięcioły białoszyje, które – choć bardzo podobne do dzięciołów dużych – są jednak zupełnie odrębnym gatunkiem, w dodatku bardzo nielicznym w Polsce (ostanie dane z roku 2018 mówią o ok. 2000 par w całej Polsce). Tak się składa, że w okolicy gdzie mieszkam (na obrzeżach Warszawy) żyje wiele dzięciołów białoszyich i odnoszę nawet wrażenie, że powoli wypierają one dzięcioły duże. Jeszcze 5 – 6 lat temu z mojego karmnika korzystało zimą kilka a nawet kilkanaście różnych osobników dzięcioła dużego, natomiast obecnie przylatuje jeden lub dwa. Za to pojawia się coraz więcej dzięciołów białoszyich. Pisałem o tym we wpisie: Dzięcioły białoszyje – moi niezwykli sąsiedzi.

dzięcioły

Włożenie pokarmu do karmnika dla dzięcioła wymaga jego zdemontowania ale nie jest to problemem dzięki sprytnemu systemowi jego mocowania.

dzięcioły

Dzięcioły duże i białoszyje są do siebie bardzo podobne i dla laika mogą być nierozróżnialne. Infografika pokazuje najważniejsze różnice.

dzięcioły

Samiec dzięcioła dużego żerujący na karmniku. Samce łatwo rozpoznać po czerwonej prędze na ciemnieniu, która nie występuje u samic.

dzięcioły

Samica dzięcioła dużego na karmniku.

dzięcioły

Zdarza się, że określenie płci dzięcioła jest trudne. Czy na zdjęciu widać samca czy samicę? Nie potrafię tego rozstrzygnąć.

dzięcioły

W tym przypadku nie ma wątpliwości: to dzięcioł duży płci męskiej.

dzięcioły

Chociaż zimowa dieta dzięciołów bywa uzupełniana owocami, to jednak widok dzięcioła dużego żerującego na jabłku należy do rzadkości.

dzięcioły

Dzięcioł białoszyi.

dzięcioły

Ciekawe ujęcie samca dzięcioła białoszyjego do połowy oświetlonego promieniami zimowego słońca.

dzięcioły

Samica dzięcioła białoszyjego przy pojemniku z orzechami. Rozłupała orzech i zabiera połówkę, którą wetknie gdzieś w załom kory i wydziobie jądro.

Młode dzięcioły – zarówno duże jak i białoszyje – bardzo różnią się wyglądem od dorosłych osobników. Tym co najbardziej rzuca się w oczy jest czerwona czapeczka na głowie. Występuje ona zarówno u samców jak i u samic. Dopiero podczas pierwszego pierzenia czapeczka zniknie zastąpiona czarnymi piórami. Inne cechy charakterystyczne młodocianego osobnika (nie występujące u dorosłych) to m.in. ciemnoszare plamy za oczami i czerwone pióra na piersi.

dzięcioły

Młody dzięcioł białoszyi. Biała plama widoczna na pniu z prawej strony zdjęcia to przygotowany przeze mnie pokarm, który umieszczam w karmniku. To zdjęcie zrobiłem późną wiosną, gdy karmnik był już zdemontowany. Pokarm przykleiłem po prostu do pnia sosny co oczywiście natychmiast przywabiło młodego.

dzięcioły

Jeszcze raz młody dzięcioł białoszyi prezentujący specyficzne cechy młodzieńczego upierzenia.

Pisałem o tym, że dla laika dzięcioł duży może być nierozróżnialny od dzięcioła białoszyjego. To zrozumiałe; przecież nie każdy obserwuje ptaki z wystarczająco dużą uwagą, żeby dostrzec różne niuanse upierzenia. Okazuje się jednak, że czasami w ocenie gatunku mylą się same dzięcioły. I powstają pary mieszane, które nawet dochowują się potomstwa. Potomstwo jest już jednak bezpłodne – jak to zwykle bywa u mieszańców. Obserwowanie mieszańców to zajęcie fascynujące bowiem ptaki te mają cechy charakterystyczne zarówno jednego jak i drugiego gatunku, w różnym stopniu ze sobą wymieszane. Poniżej kilka zdjęć młodych dzięciołów, które podejrzewałem o to, że są mieszańcami. Pewności oczywiście nie mam, ale jest duże prawdopodobieństwo, że się jednak nie mylę.

Dzięcioły

Domniemany mieszaniec – potomek pary dzięcioła dużego i białoszyjego. Ma czarną obrożę na szyi jak dzięcioł duży (aczkolwiek nie łączy się ona z czarnym pasmem z tyłu głowy) ale cętkowany brzuszek jak dzięcioł białoszyi.

dzięcioły

Rodzeństwo młodych mieszańców (domniemanych) przy pojemniku z orzechami.

dzięcioły

Portret domniemanego mieszańca.

dzięcioły

Na zakończenie wpisu: moje ulubione zdjęcie samca dzięcioła dużego posilającego się na karmniku. Piękne, rozproszone światło uwydatniło kolory ale też nieco zmiękczyło biel.

2 komentarze

  1. Krzysztof 03/12/2023
    • Jan Adamski 03/12/2023

Dodaj komentarz