Styl angielski i styl włoski

Styl włoski zdominował współczesną modę garniturową na całym świecie do tego stopnia, że jest popularny nawet w Wielkiej Brytanii – kolebce stylu angielskiego. Istota włoskiego stylu polega na lekkości: garnitury, które w pierwszym okresie swojego istnienia miały marynarki z potężnymi konstrukcjami usztywniającymi i licznymi wkładami wypełniającymi, zostały ich częściowo pozbawione a te elementy konstrukcyjne, które uznano za niezbędne, zostały zdecydowanie odchudzone. Włoski styl to także dopasowanie do sylwetki czyli linia blisko ciała, czego nie należy jednak mylić z garniturami za ciasnymi; czyli opinającymi tułów marynarkami i wąskimi spodniami przylegającymi do ud i łydek. Takie kuse garnitury – choć modne w ostatnich latach – zniekształcają męską sylwetkę i są zaprzeczeniem stylu i klasy.

Włoski styl garniturowy kojarzy się powszechnie z taliowanymi marynarkami z wysoko usytuowanymi pachami, naturalną linią ramion (brakiem wkładów barkowych) i koszulowym wszyciem rękawów. Wymienione cechy doskonale się sprawdzają w marynarkach każualowych – czyli blezerach – oraz w garniturach dziennych, szczególnie tych szytych z przewiewnej wełny o niedużej gramaturze oraz z lnu i bawełny. Natomiast im większa jest formalność garnituru tym wymienione cechy mają coraz mniejsze uzasadnienie. W garniturach biznesowych i wieczorowych a także w smokingach, obecność tradycyjnych elementów konstrukcyjnych w marynarce jest pożądana bowiem czyni ją bardziej oficjalną i dostojną. I tu dochodzimy do stylu angielskiego, który charakteryzuje się większą dyscypliną krawiecką, obszerniejszym krojem i obecnością wkładów barkowych, których zadaniem nie jest jednak podniesienie i poszerzenie ramion (tak było w pierwszej połowie XX wieku), lecz wygładzenie linii barków. Co znaczy, że dziś wkłady barkowe są bardzo cienkie – nierzadko nie przekraczają 1 – 2 mm. Włoskie – koszulowe – wszycie rękawów jest zastępowane wszyciem tradycyjnym lub angielskim (więcej na ten temat w dalszej części wpisu). W stylu angielskim przeważają cięższe tkaniny: wełny o większej gramaturze, flanele, tweedy. Częstym detalem obecnym w marynarkach w stylu angielskim jest dodatkowa kieszeń zwana biletówką, usytuowana z prawej strony nad kieszenią główną.

Jak wspomniałem na wstępie styl włoski jest dziś bardzo popularny i ceniony (szczególnie przez ludzi młodych) ale błędem byłoby stawianie go ponad stylem angielskim. Oba style mają rację bytu i równorzędną pozycję. Styl włoski sprawdza się lepiej w garniturach/marynarkach nieformalnych, natomiast styl angielski idealnie współgra z garniturami/marynarkami o większym stopniu formalności, a w smokingach jest wręcz obowiązkowy. Marynarki smokingowe bez wkładów barkowych i z wszyciem rękawów spalla camicia napoletana (o czym dalej) uważam za nieporozumienie i przejaw niezrozumienia zasad klasycznej elegancji.

Spalla camicia napoletana to bardzo specyficzny sposób wszycia rękawów marynarki rozpoznawalny na pierwszy rzut oka (marynarka po prawej na zdjęciu głównym), chrakteryzujący się zmarszczeniami główki rękawa. Stanowi duże wyzwanie dla krawca i jest przejawem jego kunsztu jednak trzeba zauważyć, że jest doceniany wyłącznie przez wąskie grono znawców tematu, natomiast przez laików jest często uważany za robotę spartaczoną przez krawca. Gdy swego czasu opublikowałem na Facebooku moje zdjęcie w tej marynarce, zebrało ono 180 komentarzy – w sporej części negatywnych. Np.: Tragicznie leży na Panu. Dziwię się, że Pan ją odebrał. Ja jeszcze tak okropnie wszytego rękawa nie widziałam (Halina); Rękawy są źle wszyte (Emilia); Wszycie rękawów – porażka (Maria); Te rękawy to są paskudnie wszyte – błąd (Anna); Chyba mi się nie podoba (Mariola); Kolor piękny ale rękawy mało eleganckie, główka pomarszczona (Helena); itd. Zwróćcie uwagę, że prawie wszystkie cytowane interlokutorki (poza Mariolą) obsadziły się w roli ekspertek, które znają się na rzeczy i dostrzegają kompromitujący błąd (krawiec spartaczył robotę a ja dałem sobie wcisnąć taki bubel). Tymczasem wykazały się niewiedzą przy jednoczesnym przekonaniu o wszechwiedzy. Jednak uczciwie muszę przyznać, że dużo było komentarzy wyrażających aprobatę (albo wręcz zachwyt), a były też komentarze z prośbą o wyjaśnienie – o co chodzi z tymi zmarszczeniami. Oczywiście skrupulatnie to tłumaczyłem w odpowiedziach.

W powyższych akapitach użyłem kilkukrotnie określenia: wszycie koszulowe, a zapewne nie wszyscy rozumieją co się pod nim kryje. Otóż chodzi o sposób zaprasowania zszytego fragmentu – na jedną albo na drugą stronę. O wszyciu koszulowym mówimy wtedy gdy ten zszyty fragment jest zaprasowany na zewnątrz rękawa. Gdy jest zaprasowany do wnętrza to mamy do czynienia z wszyciem tradycyjnym (pokazuje to poniższa infografika). Wszycie koszulowe to po włosku spalla camicia i jest to sposób typowy dla stylu włoskiego, z kolei wszycie tradycyjne – któremu zwykle towarzyszy obecność wkładów barkowych (tzw. poduszek) – to z kolei domena stylu angielskiego. Każdy zapewne zauważy, że jest jeszcze trzeci sposób zaprasowania zszycia polegający na rozprasowaniu go na obie strony (tak jak ma to miejsce w przypadku szwów bocznych na nogawkach spodni). Taki sposób można by było zastosować w przypadku łączenia rękawów marynarki z korpusem ale na ogół się go nie stosuje gdyż niewiele by zmienił, natomiast byłby dość pracochłonny.

Mogłoby się wydawać, że kwestia sposobu zaprasowania małych fragmentów we wnętrzu rękawa będzie miała niewielki – lub żaden – wpływ na wygląd marynarki. W rzeczywistości ten wpływ jest wyraźnie zauważalny. Gdy mamy do czynienia z wszyciem koszulowym to linia barków przechodzi w linię ramion łagodnym łukiem. Przy wszyciu tradycyjnym powstaje ostre załamanie pomiędzy barkiem a ramieniem. Rzut oka na zdjęcie główne wszystko wyjaśnia: widać skokowe przejście w marynarce po lewej i łagodne – w marynarce po prawej. Wyjaśnia to też kompilacja zdjęć poniżej.

Cały powyższy wywód był bardzo szczegółowy i chyba dość skomplikowany ale mam nadzieję, że przedstawiłem go w sposób klarowny i nikt nie miał problemów z jego zrozumieniem. A jeśli tak to nic nie stoi na przeszkodzie, żeby sprawę jeszcze trochę bardziej skomplikować. Bo zarówno wszycie koszulowe jak i wszycie tradycyjne mają swoje specyficzne odmiany, które są właśnie dodatkową komplikacją. W przypadku wszycia koszulowego tą odmianą jest wszycie neapolitańskie, o którym była już mowa i tu sprawa jest oczywista. Ale w przypadku wszycia tradycyjnego można jeszcze zastosować dodatkowy element konstrukcyjny, tzw. wałek w główce rękawa, który podnosi ten fragment rękawa do góry. Na ten sposób zwykło się u nas mówić: wszycie angielskie, natomiast w języku angielskim ma kilka nazw, m.in.: bowler sleeve, pagoda shoulder, roped shoulder. I znów odsyłam do zdjęcia głównego wpisu bowiem marynarka po lewej stronie ma właśnie angielskie wszycie rękawów z charakterystycznym wałkiem.

Styl angielski i styl włoski nie różnią się od siebie w sposób, który by się bardzo rzucał w oczy. Oba style egzystują równolegle a większość użytkowników garniturów nie zdaje sobie sprawy z ich istnienia. Zresztą tak naprawdę w garniturach szytych masowo w przemysłowych szwalniach trudno jest mówić o jakimś konkretnym stylu; jest to raczej mieszanka różnych technik przemysłowego szycia, na czele z flizeliną klejoną gdzie tylko się da. Klienci, którzy interesują się sprawami klasycznej elegancji i są wyedukowani modowo, preferują na ogół styl włoski. Zresztą ten styl dominuje w sartorialnych butikach, które oferują garnitury w małych seriach lub szyją je w systemie MTM. Zauważyłem nawet, że młodzi adepci klasycznej elegancji żywią pewien rodzaj pogardy do stylu angielskiego czego wyrazem są takie pejoratywne określenia jak: kwadratowe ramiona, marynarka wypchana deską, poduchy w ramionach, marynarka z niewyjętym wieszakiem itp. Jednak – powtórzę to raz jeszcze – stawianie stylu włoskiego ponad stylem angielskim, nie ma uzasadnienia. Co nie zmienia faktu, że jednym może się bardziej podobać styl włoski a innym – styl angielski.

Tyle rozważań teoretycznych, czas przejść teraz do zaprezentowania konkretnych przykładów, czyli niektórych moich marynarek lub garniturów w różnych stylach. Zacznę od dwóch marynarek uszytych w pracowni pana Aleksandra Grekowicza – Tiestore.pl. Są one bardzo wyrazistymi przedstawicielkami stylu angielskiego (pierwsza) i stylu włoskiego (druga) bowiem takie właśnie zadanie postawiłem krawcowi zlecając ich uszycie.