Ornitologiczna poprawność polityczna

Poruszony tekst zawiera kilka trafnych spostrzeżeń, ale także szereg błędów i życzeniowych twierdzeń, które muszę skomentować. Zajmuję się zawodowo ornitologią, choć nie jestem pracownikiem nauki. Jednak milczenie jest legalizacją nieprawdy.
Co jest faktem w przedmiotowym wpisie?
Sroki rzeczywiście są drapieżnikami gniazd. Nie ulega wątpliwości, że rabują lęgi wielu gatunków ptaków, szczególnie śpiewających w ogrodach. Jest sporo literatury na ten temat. Podobnie czynią sójki, wrony, rzadko kruki. W przypadku tego ostatniego może innym razem. Mieszkam w dzielnicy domów jednorodzinnych pod lasem o powierzchni 4 km2. Jeszcze 1-2 dekady temu sroki były u mnie problemem dla wróblowych. Jednak temat znikł, gdy pojawiła się lęgowa wrona siwa (obecnie gniazdują 2 pary w okolicy). Rozkład sił i układ drapieżnik-ofiara uległy zmianie. Wrona siwa konsekwentnie i skutecznie odpowiada za straty lęgowe srok i sójek (o tych drugich za chwilę). Gdy presja na sroką nabrała rozpędu, drugi gatunek z krukowatych doskonale zaadoptowany do warunków zieleni ogrodowej przejął inicjatywę w łupieniu lęgów małych wróblowych. Przez kilka sezonów nawet dominował. Okazało się na szczęście do czasu bowiem nasza bohaterka (wrona) także upomniała się o swoje myto. A zatem wszystko wróciło do umownej normy. Dzisiaj za największe szkody w lęgach moich ogrodowych wróblowych odpowiada wiewiórka pospolita, a ten gatunek wobec braku perspektywy „stania się” ofiarą póki co ma się dobrze.
Koty nie są jedynym zagrożeniem dla ptaków. To prawda, choć mają znaczący wpływ na śmiertelności ptaków ogrodowych. Zabijają dla hecy by przypodobać się swojej Pańci. Pierwotnie gatunek ten miał się znaleźć na liście w Rozporządzeniu o obcych inwazyjnych, ale media tak uprościły temat, że MŚ (obecnie MKiŚ) się z tego pomysłu wycofało pod presją foliarzy, choć dane naukowe nie pozostawiają złudzeń. Negatywny wpływ kotów na populacje ptaków zależy od gatunku, regionu i siedliska (w ogrodach łatwiej, bo to ich znane terytorium, ale w lesie już nie bo tam czeka na nich lis bądź jastrząb).
Gdzie tekst mija się z faktami? Największym problemem jest sposób argumentacji.
„Każda sroka zabija kilkadziesiąt piskląt, więc giną dziesiątki milionów.” To czyste przypuszczenie. Obserwacja jednej sroki nie pozwala wyciągać wniosków dla całej populacji. „Sroki nie muszą zabijać, robią to dla deseru.” To antropomorfizacja. Sroki są wszystkożerne. W okresie lęgowym pisklęta i jaja stanowią wartościowe źródło białka potrzebnego do wykarmienia młodych. Nie ma dowodów naukowych, że zabijają „dla przyjemności” czy „na deser”. „Krogulce zabijają ponad 20 milionów ptaków.” Samo mnożenie: liczba krogulców × 365 nie jest rzetelną metodą naukową. Nie uwzględnia sezonowości, śmiertelności, migracji ani rzeczywistej diety. Liczba 144 mln ptaków zabijanych przez koty. Autor sugeruje, że skoro w Polsce jest około 95 mln par ptaków, to wynik 144 mln jest niemożliwy. To nieporozumienie. 95 mln par oznacza około 190 mln dorosłych ptaków lęgowych. Do tego dochodzą: młode wyprowadzane każdego roku, dorosłe niebiorące udział w lęgach w danych roku, ptaki migrujące, osobniki przylatujące do Polski zimować.
Ws. srok – wiele badań wskazuje, że same sroki nie są główną przyczyną długoterminowego spadku liczebności ptaków śpiewających. Ich wpływ jest zazwyczaj lokalny i zależy od struktury siedliska. Paradoksalnie wzrost liczby srok w miastach również jest w dużej mierze skutkiem działalności człowieka (brak naturalnych wrogów, w tym tępienie wrony, kruków, szponiastych).
W kontekście wywołanego krogulca i jastrzębia. W tekście pojawia się sugestia, że ptaki drapieżne i krukowate są przemilczanym sprawcą spadku liczebności małych ptaków. Tymczasem dane monitoringowe z Polski i Europy pokazują, że sytuacja wielu gatunków ptaków drapieżnych jest znacznie bardziej złożona. O ile część gatunków (duże sokoły, orły, jastrząb czy krogulec), odbudowała swoje populacje po ograniczeniu stosowania DDT i objęciu ochroną, to wiele innych drapieżników – zwłaszcza związanych z krajobrazem rolniczym – notuje spadki liczebności i pozostaje zagrożonych. Gdyby głównym czynnikiem decydującym o liczebności małych ptaków była presja drapieżników, należałoby oczekiwać, że spadek liczebności części drapieżników będzie prowadził do powszechnego wzrostu populacji ich ofiar. Tymczasem monitoring ptaków pokazuje coś przeciwnego – wiele gatunków wróblowych nadal maleje liczebnie. To wskazuje, że zasadniczą rolę odgrywają przede wszystkim utrata siedlisk, intensyfikacja rolnictwa, zmiany klimatu i ograniczenie dostępności pokarmu, a nie sam wzrost liczebności drapieżników.
Poza tym monitoring w dłuższych przedziałach czasowych ukazuje, że liczebność populacji krogulca pozostaje nie znana, a jastrząb zanika bądź wykazuje trend spadkowy, prawdopodobnie w utraty bioróżnorodności pokarmowej (moje przypuszczenie).