Zasady dreskodu – ruch jednokierunkowy

Zasady dreskodu, czy też zasady klasycznej męskiej elegancji to tematy, które przewijają się w bardzo wielu moich wpisach. Tym razem chciałbym spojrzeć na nie z nieco innego punktu widzenia. Bowiem nie zamierzam przedstawiać tych zasad i rozwodzić się nad konsekwencjami ich łamania. Chcę tylko pokazać jedną ich cechę, którą nazwałem hasłowo: ruchem jednokierunkowym. Co należy rozumieć tak, że te zasady działają w jedną stronę, a w drugą – już nie. Wiem, że brzmi to niezbyt jasno, zatem posłużę się przykładem, którego ilustracją jest zdjęcie główne wpisu. Pozuję do niego w smart każualowym zestawie składającym się z blezera w czarno-granatową pepitkę i czarnych chinosów. Koszula i kolorowe dodatki są tu mniej ważne, natomiast ważne są buty. Są to czarne wiedenki, które są butami bardzo formalnymi, nadającymi się do garnituru wieczorowego i smokingu.

No właśnie: formalne buty w bardzo nieformalnej stylizacji. Czy to nie błąd? W żadnym wypadku! A błędem nie jest dlatego, że zasada doboru obuwia – która mówi, że na uroczyste, wieczorowe okazje, do smokingu lub ciemnego garnituru, obowiązują czarne wiedenki – nie działa w drugą stronę. I nie zabrania użycia tych butów do dziennych nieformalnych stylizacji. Czyli mówiąc jeszcze inaczej: użycie butów innych niż wiedenki i w kolorze innym niż czarny, byłoby dużym błędem w formalnej i wieczorowej stylizacji, ale za to czarne, formalne wiedenki mogą być użyte w każdej stylizacji stojącej niżej w hierarchii formalności. Oczywiście przy zachowaniu zdrowego rozsądku, bowiem ich użycie w letnim zestawie składającym się z kolorowych szortów i koszulki polo – byłoby cokolwiek dziwaczne. Do zdjęcia poniżej pozuję w granatowym, dwurzędowym garniturze, który pełni rolę garnituru wieczorowego – biorąc pod uwagę zastosowane dodatki. Czarne wiedenki – te same co na zdjęciu powyżej – są tutaj w swoim żywiole. Pochodzą one z firmy Partenope i są szyte metodą Blake.

Innym przykładem jednokierunkowości zasad dreskodu jest połączenie muszki z odpowiednią koszulą. Każdy zapewne wie, że do smokingu obowiązuje jedwabna muszka w kolorze takim jak satyna pokrywająca klapy marynarki, oraz biała koszula z krytą plisą lub guzikami jubilerskimi. Od czasu do czasu zdarza się, że niektórzy czytelnicy wytykają mi „błąd”, polegający na łączeniu muszki z koszulą, która ma odkryte guziki, w stylizacji smart każualowej. Otóż błąd popełniają właśnie ci czytelnicy, którzy przyjęli założenie, że zasada dotycząca muszki i koszuli, obowiązuje zawsze, niezależnie od stopnia formalności. A w rzeczywistości jest ona jednokierunkowa i przestaje obowiązywać, gdy schodzimy w dół w hierarchii formalności.

Dobrze ilustrują to dwa zdjęcia poniżej: na prawym mam na sobie smoking, koszulę z krytą plisą i jedwabną wiązaną muszkę. Mogłem się zdecydować zamiennie na koszulę z guzikami jubilerskimi i wtedy moja stylizacja byłaby nawet odrobinę bardziej formalna. Na lewym zdjęciu mam na sobie kolorowy, nieformalny zestaw letni, kolorową muszkę i zwykłą koszulę z odkrytymi guzikami. I jest to zestawienie jak najbardziej poprawne z punktu widzenia zasad dreskodu. Mogłem wprawdzie założyć koszulę z krytą plisą i nie byłoby to błędem, ale moim zdaniem wyglądałoby trochę nienaturalnie. Natomiast w żadnym wypadku nie mogłem zastosować tu koszuli z guzikami jubilerskimi, bo byłoby to nieuzasadnione pomieszanie konwencji i wyglądałoby niestosownie.

Czarny smoking pochodzi z Próchnika, zaś lakierki z Loake. Zielono-beżowy zestaw pochodzi z Bonus MG, buty to produkt Yanko, a kapelusz panama trafił do mnie z Ekwadoru za pośrednictwem firmy La Sombrerería.

Nie inaczej jest też w przypadku poszetki. Do smokingu obowiązuje poszetka biała, najlepiej lniana, równo złożona i wystająca ok. 1 – 2 cm ponad krawędź brustaszy. Zastosowanie poszetki kolorowej – takiej jakie zwykło się stosować w stylizacjach nieformalnych – byłoby błędem. W kolorowych, nieformalnych stylizacjach, jak na zdjęciu lewym powyżej, doskonale sprawdzają się kolorowe i wzorzyste poszetki jedwabne, nawiązujące kolorystycznie do innych elementów stylizacji (w stylizacji ze zdjęcia mam na nogach skarpetki w kolorze pomarańczowym – czego nie widać w tym ujęciu). Ale z powodzeniem mógłbym zastosować poszetkę białą, przeniesioną ze zdjęcia prawego. Nie tylko nie byłoby to błędem, ale nawet wyglądałoby całkiem udanie. Zresztą bardzo często stosuję manewr z białą poszetką w zestawie koordynowanym, klubowym lub smart każualowym. Zarówno w wersji smokingowej (czyli – jak mówią niektórzy – złożonej po prezydencku), jak i z wystającymi rogami lub krawędziami. Jednak robię tak tylko wtedy gdy mam na sobie białą koszulę.

A przy okazji refleksja na temat nazwy sposobu składania poszetki w równy prostokąt, czyli po prezydencku: zawsze się zastanawiam skąd ta nazwa się wzięła? Bo czy ktoś widział współcześnie jakiegokolwiek prezydenta z poszetką w brustaszy? Ja nie widziałem. Słyszałem ponadto, że wśród polityków panuje przekonanie, że gawiedź nie lubi ludzi noszących poszetki. Zatem politycy nie noszą poszetek, żeby nie podpaść gawiedzi. Ale bywają wyjątki: np. nosi poszetkę (i ogólnie ubiera się bardzo dobrze) jeden z aktualnych kandydatów na prezydenta RP. Gdyby został prezydentem to przynajmniej byłoby uzasadnienie dla nazwy. Bo trzeba wiedzieć, że kandydat przeważnie składa poszetki… po prezydencku 🙂

Na koniec wypada zaznaczyć, że bywają też takie sytuacje, gdy zasady dreskodu działają w obu kierunkach – choć są to sytuacje rzadkie. Tak jest np. w przypadku kapelusza właściwego do strojów formalnych, czyli cylindra. Można go zastosować wyłącznie do fraka (jako stroju wieczorowego) i żakietu lub garnituru żakietowego (jako strojów dziennych). Żadną miarą nie da się oswoić cylindra ze strojami o mniejszym stopniu formalności, ale też w żadnym wypadku nie można do żakietu założyć fedory. Jeśli jednak zejdziemy z kapeluszami na niższy stopień formalności, to wraca zasada ruchu jednokierunkowego. Popularna fedora może znaleźć zastosowanie zarówno do bardzo eleganckiego garnituru, jak i do stroju zupełnie luźnego, żeby nie powiedzieć sportowego.